۴۳ درصد خشکی‌های زمین در معرض خطر بیابان‌زایی

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صداوسیما نتایج جدیدترین پژوهش‌های موسسه شمال‌غربی بوم‌شناسی و منابع چین نشان می‌دهد که حدود ۴۳.۰۹ درصد از خشکی‌های کره زمین در معرض تهدید جدی بیابان‌زایی قرار گرفته‌اند.

 بر اساس این تحقیق، مناطقی نظیر پیرامون دریای مدیترانه، شرق و جنوب آفریقا، شرق آسیا و بخش‌هایی از آمریکای جنوبی، بیشترین آسیب‌پذیری را نسبت به این پدیده نشان می‌دهند.

محققان در این مطالعه با ترکیب تصاویر سنجش از دور، داده‌های اقلیمی و اطلاعات زیستی (حلقه‌های رشد)، روشی ابداع کرده‌اند که امکان بازسازی تاریخچه تغییرات سرزمین را با دقت سالانه فراهم می‌کند. این فناوری برخلاف روش‌های سنتی، می‌تواند با تفکیک زمانی یک‌ساله، تغییرات بلندمدت اکوسیستم‌های خشک را پایش کند.

بررسی‌ها حاکی از آن است که اگرچه تغییرات اقلیمی عامل اصلی گسترش بیابان‌ها است، اما مدیریت نادرست اراضی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در شدت این فرآیند دارد. تخریب پوشش گیاهی، چرای بی‌رویه، بهره‌برداری ناپایدار از منابع آب و تغییر کاربری اراضی، حتی در مناطق با شرایط اقلیمی پایدار نیز می‌تواند روند بیابان‌زایی را تشدید کند.

در ارزیابی عملکرد این فناوری بر روی بیابان‌های «تنگر» و «اولان بوه» در چین، مشخص شد درحالیکه برخی مناطق تحت تأثیر شرایط اقلیمی هستند، بخش‌های دیگری به‌دلیل فعالیت‌های انسانی با روند تخریب سرزمین رو‌به‌رو شده‌اند. این توانایی در تفکیک سهم عوامل طبیعی از فعالیت‌های انسانی، یکی از ویژگی‌های برجسته این روش جدید است.

در این پژوهش، شاخص «پوشش گیاهی عمود بر خاک» (PVI) به‌عنوان دقیق‌ترین شاخص برای پایش پوشش گیاهی در مناطق خشک و کم‌پوشش معرفی شده است.

 متخصصان معتقدند توسعه سامانه‌های مبتنی بر این شاخص، می‌تواند تصمیم‌گیری‌های مدیریتی در حوزه حفاظت از منابع طبیعی و مقابله با بحران‌های اقلیمی را بر پایه داده‌های علمی و دقیق استوار کند.