کیفیت قطعه با تولید سنتی ارتقا نمی‌یابد؛ زنجیره خودرو نیازمند فناوری‌های نوین است

یعقوب دادگراصل، در گفت‌و‌گو با خبرنگار تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صدا و سیما، چالش اصلی صنعت قطعه‌سازی ایران را کمبود نیروی متخصص و توان مهندسی عنوان کرد.

وی درباره مهم‌ترین عقب‌ماندگی‌های تولید در صنعت قطعه‌سازی گفت: اگر بخواهیم صادقانه وضعیت این صنعت را ارزیابی کنیم، مهم‌ترین عقب‌ماندگی ما نه در توان مهندسی، بلکه در به‌روزرسانی فناوری‌های تولید است.

وی افزود: هنوز بخش قابل توجهی از واحد‌های قطعه‌سازی با ماشین‌آلات قدیمی، فرآیند‌های سنتی و سطح پایین اتوماسیون فعالیت می‌کنند؛ موضوعی که باعث افزایش هزینه تولید، کاهش بهره‌وری و افت رقابت‌پذیری در بازار‌های جهانی شده است.

دادگراصل با اشاره به ضرورت توسعه فناوری در صنعت قطعه‌سازی گفت: فاصله میان صنعت و دانشگاه و همچنین ضعف در سرمایه‌گذاری برای تحقیق و توسعه (R&D)، موجب شده بسیاری از فناوری‌های نوین تولید مانند تولید هوشمند، تحلیل داده‌های تولید، هوش مصنوعی در کنترل کیفیت و ساخت دیجیتال به‌صورت گسترده وارد خطوط تولید نشوند.

وی ادامه داد: امروز رقابت در صنعت قطعه‌سازی صرفاً بر سر قیمت نیست، بلکه کیفیت، سرعت تحویل، انعطاف‌پذیری و نوآوری، عوامل تعیین‌کننده در بازار هستند و برای حضور در این رقابت باید نگاه سنتی به تولید تغییر کند.

دبیر انجمن مهندسی ساخت و تولید کشور درباره الزامات داخلی‌سازی واقعی در صنعت خودرو گفت: داخلی‌سازی صرفاً به معنای تولید یک قطعه در داخل کشور نیست، بلکه به معنای دستیابی به دانش فنی، فناوری ساخت، مواد اولیه، تجهیزات و توان طراحی آن قطعه است.

وی تأکید کرد: اگر همچنان وابسته به مواد، تجهیزات یا دانش خارجی باشیم، نمی‌توان از داخلی‌سازی پایدار سخن گفت.

دادگراصل توسعه زنجیره تأمین داخلی، سرمایه‌گذاری در ماشین‌ابزار‌های پیشرفته، ارتقای آزمایشگاه‌های مرجع، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، تقویت مراکز تحقیق و توسعه و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه، صنعت و مراکز فناوری را از الزامات تحقق داخلی‌سازی پایدار عنوان کرد.

وی همچنین گفت: نظام استانداردسازی و ارزیابی کیفیت نیز باید همگام با فناوری‌های روز دنیا ارتقا پیدا کند تا محصولات داخلی بتوانند در بازار‌های بین‌المللی رقابت کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه ملی مهارت در ادامه با اشاره به رابطه میان کیفیت و هزینه تولید افزود: برخلاف تصور رایج، کیفیت بالاتر الزاماً به معنای هزینه بیشتر نیست. در بسیاری از صنایع پیشرفته، کاهش هزینه دقیقاً از مسیر افزایش کیفیت حاصل شده است.

وی توضیح داد: زمانی که فرآیند‌های تولید پایدار شوند، میزان ضایعات کاهش یابد، کنترل کیفیت به‌صورت هوشمند انجام شود و تولید مبتنی بر داده و استاندارد‌های مهندسی باشد، هزینه‌های دوباره‌کاری، توقف خطوط و خدمات پس از فروش نیز به شکل محسوسی کاهش پیدا می‌کند.

دادگراصل استقرار نظام‌های تولید ناب (Lean Manufacturing)، تولید هوشمند، نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه، کنترل آماری فرآیند‌ها (SPC)، دیجیتال‌سازی خطوط تولید و آموزش مستمر نیروی انسانی را از مهم‌ترین ابزار‌های افزایش همزمان کیفیت و کاهش هزینه‌ها دانست و گفت: آینده صنعت قطعه‌سازی متعلق به شرکت‌هایی است که بتوانند بهره‌وری را به مزیت رقابتی خود تبدیل کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش ساخت پیشرفته در توسعه صادرات قطعات خودرو افزود: ساخت پیشرفته امروز یکی از مهم‌ترین عوامل حضور موفق در بازار‌های جهانی است.

دبیر انجمن مهندسی ساخت و تولید ادامه داد: مشتریان بین‌المللی علاوه بر قیمت مناسب، به ثبات کیفیت، قابلیت ردیابی محصول، دقت ابعادی، سرعت تحویل و انطباق با استاندارد‌های جهانی توجه ویژه دارند؛ موضوعاتی که بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین تولید امکان تحقق آنها وجود ندارد.

دادگراصل گفت: به‌کارگیری فناوری‌هایی مانند اتوماسیون صنعتی، رباتیک، اینترنت اشیای صنعتی، دوقلوی دیجیتال، تحلیل داده‌های تولید و سامانه‌های هوشمند کنترل کیفیت، علاوه بر افزایش بهره‌وری، اعتماد مشتریان خارجی را نیز جلب می‌کند.

وی در پایان تأکید کرد: اگر صنعت قطعه‌سازی ایران بتواند از تولید سنتی به سمت ساخت پیشرفته حرکت کند، ظرفیت صادراتی کشور به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت و می‌توان علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، سهم بیشتری از بازار‌های منطقه‌ای و بین‌المللی را به دست آورد.