تاب‌آوری؛ سپر روانی در برابر اعتیاد و رفتار‌های پرخطر

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما؛ محمد رضا شالبافان در آستانه برپایی سومین کنگره بین المللی و پنجمین کنگره ملی اعتیاد و رفتار‌های پرخطر در یزد در گفت‌و‌گو با وبدا افزود: در مواجهه با بحران، فشار‌های روانی و دشواری‌های زندگی، آنچه مسیر افراد را از یکدیگر متفاوت می‌کند، تنها شرایطی نیست که تجربه می‌کنند، بلکه توانایی آنها برای مواجهه با این شرایط است؛ ظرفیتی که از آن با عنوان «تاب‌آوری» یاد می‌شود که می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از اعتیاد و رفتار‌های پرخطر داشته باشد.

دانشیار روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران، با تأکید بر اهمیت تاب‌آوری در پیشگیری از اعتیاد، تاب‌آوری را توانایی فرد برای سازگاری با شرایط دشوار، بازیابی توانمندی‌ها پس از تجربه بحران و ادامه مسیر زندگی با وجود چالش‌ها دانست و افزود: شواهد علمی نشان می‌دهد تاب‌آوری یک ویژگی ذاتی و ثابت نیست، بلکه مجموعه‌ای از مهارت‌ها و ظرفیت‌هایی است که می‌توان آنها را در طول زندگی تقویت کرد.

شالبافان ادامه داد: افرادی که از مهارت‌های حل مسئله، مدیریت هیجان، خودآگاهی، روابط اجتماعی سالم و امید به آینده برخوردارند، در مواجهه با عوامل خطر، از جمله گرایش به مصرف مواد و سایر رفتار‌های پرخطر، عملکرد سازگارانه‌تری دارند. به همین دلیل، ارتقای تاب‌آوری امروزه به یکی از مؤلفه‌های مهم در برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد و ارتقای سلامت روان تبدیل شده است.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه تقویت تاب‌آوری صرفاً وظیفه فرد نیست، تصریح کرد: خانواده، مدرسه، دانشگاه، محیط کار، جامعه و نظام مراقبت‌های روانی و اجتماعی، همگی در شکل‌گیری و تقویت این ظرفیت نقش دارند.

وی افزود: خانواده‌ای که فضای گفت‌و‌گو، حمایت عاطفی و احساس امنیت را برای فرزندان فراهم می‌کند، مدرسه‌ای که مهارت‌های زندگی را آموزش می‌دهد و جامعه‌ای که زمینه مشارکت اجتماعی و امید به آینده را فراهم می‌سازد، همگی در افزایش تاب‌آوری افراد سهیم هستند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با اشاره به برگزاری سومین کنگره بین‌المللی و پنجمین کنگره ملی اعتیاد و رفتار‌های پرخطر در یزد اظهار داشت: این کنگره با تمرکز بر محور‌هایی همچون پیشگیری، آموزش، درمان، بازتوانی، سلامت روان و حمایت اجتماعی، فرصتی برای هم‌افزایی علمی و عملی در مسیر ارتقای سلامت فرد و جامعه فراهم می‌کند.

وی افزود: تبادل دانش و تجربه میان متخصصان و صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف می‌تواند به تقویت رویکرد‌های مبتنی بر شواهد در پیشگیری، درمان و بازتوانی و در نهایت ارتقای سلامت جامعه کمک کند.

شالبافان خاطرنشان کرد: کوشش علمی، کنش جمعی زمانی می‌تواند به تغییر پایدار منجر شود که توسعه دانش و شواهد علمی، با توانمندسازی افراد، خانواده‌ها و جوامع برای مواجهه سالم با چالش‌های زندگی همراه شود. تاب‌آوری نه فقط یک مهارت فردی، بلکه سرمایه‌ای اجتماعی برای ساختن جامعه‌ای سالم‌تر و آینده‌ای ایمن‌تر برای نسل‌های بعد است.

گفتنی است سومین کنگره بین‌المللی و پنجمین کنگره ملی اعتیاد و رفتار‌های پرخطر، ۱۱ تا ۱۳ شهریورماه ۱۴۰۵ به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی یزد برپا می‌شود.