اربعین؛ وقتی جاده کربلا، راه عبور از روز‌های سخت می‌شود

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما،  آقای برمک بیات، کارشناس ارشد رسانه در یادداشتی نوشت؛  گاهی یک رویداد، تنها متعلق به گذشته نیست؛ هر بار که جامعه با آزمونی بزرگ روبه‌رو می‌شود، دوباره جان می‌گیرد و راه را نشان می‌دهد. عاشورا و اربعین از همین جنس‌اند. آنها فقط یادآور یک حادثه تاریخی نیستند؛ مدرسه‌ای هستند که به انسان می‌آموزند چگونه در سختی‌ها، هم ایمان خود را حفظ کند، هم اخلاق را و هم امید را.

امروز جامعه ایران، علاوه بر مسائل اقتصادی و اجتماعی، با جنگ روایت‌ها، تلاش برای ایجاد بی‌اعتمادی و فشار‌های بیرونی نیز روبه‌روست. در چنین شرایطی، مهم‌ترین پرسش این است که یک ملت چگونه می‌تواند در عین تحمل دشواری‌ها، آرامش، انسجام و آینده‌نگری خود را حفظ کند؟

پاسخ را می‌توان در اربعین دید؛

در مسیر نجف تا کربلا، انسان‌ها با زبان‌ها، فرهنگ‌ها و ملیت‌های گوناگون، بی‌آنکه تفاوت‌ها مانع همراهی‌شان شود، در کنار یکدیگر حرکت می‌کنند. آنچه آنها را به هم پیوند می‌دهد، نه منفعت مشترک، بلکه ایمان، محبت و کرامت انسانی است. اربعین به ما یادآوری می‌کند که جامعه، زمانی نیرومند می‌شود که دل‌های مردم به هم نزدیک باشد.

اربعین فقط نمایش عشق نیست؛ مدرسه مسئولیت است. در این مسیر، هر کس به اندازه توان خود، بی‌هیاهو و بی‌منت، گرهی از کار دیگری باز می‌کند. محبت، به خدمت تبدیل می‌شود و خدمت، به سرمایه‌ای برای اعتماد و همدلی.

رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در پیام اخیر خود، بر همین سرمایه تأکید کردند؛ «حفظ اتحاد، پرهیز از اختلاف و بی‌انصافی، حضور هوشیارانه مردم در میدان و مراقبت از انسجام ملی». این توصیه‌ها، در حقیقت، همان ارزش‌هایی است که اربعین هر سال به زیباترین شکل به نمایش می‌گذارد.

در روز‌های اخیر نیز اجتماعات شبانه مردم، جلوه‌ای از همین سرمایه اجتماعی بوده است. حضور مسئولانه و آرام مردم در کنار یکدیگر، تنها یک آیین مذهبی نیست؛ پیامی روشن از اعتماد، همدلی و احساس مسئولیت جمعی است. تجربه نشان داده است که هرگاه این پیوند میان مردم حفظ شده، تلاش برای ایجاد شکاف و ناامیدی نیز کم‌اثرتر بوده است.

در کنار توان دفاعی و آمادگی نیرو‌های مسلح، همین همبستگی و سرمایه اجتماعی، یکی از مهم‌ترین پایه‌های اقتدار ملی است. دشمنان ممکن است توان نظامی یک کشور را محاسبه کنند، اما اراده و همدلی یک ملت را به‌سادگی نمی‌توانند اندازه بگیرند.

شاید راز ماندگاری عاشورا نیز همین باشد؛ اینکه امام حسین (ع) تنها راه ایستادگی را نیاموخت، بلکه راه با هم ماندن، خدمت کردن و حفظ کرامت انسان را نیز به ما آموخت.

اگر عاشورا مدرسه آزادگی است، اربعین میدان تمرین آن آزادگی است؛ جایی که محبت، به مسئولیت اجتماعی تبدیل می‌شود و ایمان، جامعه‌ای امیدوار، اخلاق‌مدار و همدل می‌سازد.

امروز نیز هرچه این سرمایه مردمی حفظ و تقویت شود، قدرت ملی استوارتر خواهد بود. ایران، با اتکای همزمان به مردمی آگاه و منسجم و توان دفاعی و بازدارندگی خود، می‌تواند با اطمینان بیشتری از منافع، امنیت و عزت ملی پاسداری کند؛ همان پیوندی که اربعین هر سال، آن را در برابر چشم جهانیان به تصویر می‌کشد.

 برمک بیات

کارشناس ارشد رسانه